Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com
  • Điểm tin
Sưu tầm từ Internet: Cách bày trí nội thất phòng ngủ nhỏ - Thứ tư, 21 Tháng 9 2011 08:34
Văn bản của nhà trường: Khung kế hoạch thời gian năm học 2017-2018 - Thứ năm, 14 Tháng 9 2017 06:57
Kế hoạch: Kế hoạch tham gia Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật... - Thứ hai, 11 Tháng 9 2017 07:26
Tin hoạt động: Cuộc thi pháp luật trực tuyến - Thứ năm, 07 Tháng 9 2017 06:10
Tin hoạt động: Khai giảng năm học 2017-2018 - Thứ ba, 05 Tháng 9 2017 18:26
Tin hoạt động: Tham quan huyện đảo Lý Sơn hè năm 2017 - Thứ năm, 29 Tháng 6 2017 19:08
Tin hoạt động: Lãnh đạo huyện Thăng Bình tặng hoa chúc mừng Ngày... - Thứ hai, 21 Tháng 11 2016 08:30
Tin hoạt động: Hình ảnh tham quan hè 2016 (huyện Năm Căn, Cà... - Thứ bảy, 10 Tháng 9 2016 11:42
Văn bản của nhà trường: Quyết định ban hành khung thời gian năm học 2016-2017 - Thứ ba, 06 Tháng 9 2016 11:35
Thời khóa biểu: Thời khóa biểu lần 1 áp dụng từ 05/09/2016 - Thứ ba, 06 Tháng 9 2016 11:23
Blue Grey Red
Chào mừng đến với website Trường THPT Lý Tự Trọng - Huyện Thăng Bình - tỉnh Quảng Nam!

Loài vật có khả năng tính toán hay không?

PDF.InEmail

loaivat

Thời xa xưa, có một câu chuyện được truyền tụng từ lãnh địa này đến lãnh địa khác rằng có một vị lãnh chúa tìm cách tống cổ con quạ làm tổ trên tháp chuông tòa lâu đài của mình. Nhiều lần ông rình bất ngờ tóm cổ con quạ nhưng không bao giờ thành công. Hễ ông cứ đến gần là quạ liền bay sang đậu ở ngọn cây gần đó, trong tầm nhìn đến tháp chuông và tổ quạ. Khi ông bỏ đi thì quạ lại bay trở về tổ.

Vị chủ nhà lâu đài nổi cáu, vò đầu và nghĩ ra một cách. Ông cho gọi một tá điền đến cùng ông trèo lên tháp chuông. Một lát sau ông đi xuống một mình, để lại người tá điền ngồi rình bên tổ quạ, tay lăm lăm cây gậy chờ sẵn. Vậy mà con quạ không nhúc nhích gì. Nó chỉ trở về tổ khi người tá điền đã bỏ cuộc. Ông chủ lâu đài liền cho gọi 2 rồi tiếp đến 3 tá điền đến giúp sức. Cứ theo cách như trước mà làm, nhưng kết quả vẫn không thay đổi. Con quạ chỉ trở về tổ khi bọn người kia, khi thì 3, khi thì 4, tất cả đã ra đi. Lần cuối cùng có 5 người vào tháp, sau đó 4 người trở ra. Và lần con quạ bay trở về tổ này cũng là ... lần cuối, nó đã bị tóm gọn! Các bạn có biết vì sao không?
Ý nghĩa của câu chuyện dân gian này là: loài quạ chỉ biết đếm đến 4! Nhưng thật sự thì loài vật có khả năng đếm như con người hay không?

Phải đến năm 1904 mới có những nhà khoa học xem xét một cách nghiêm túc vấn đề khả năng cảm nhận số của một số loài vật qua chuyện con ngựa Hans ở Đức rất nổi tiếng vì có tài tính toán trời phú. Khi người huấn luyện hỏi nó 5 + 2 là bao nhiêu, nó dùng vó gõ 7 lần trên mặt đất. (trò này cũng thường gặp ở các tiết mục xiếc với chó và các con vật khác.) Gã Einstein 4 chân này đã chinh phục lòng tin của tất thảy các bác học trên thế giới. Họ đều cho rằng đây là hiện tượng đột biến khiến cho con ngựa ấy có tài năng đặc biệt.

Bốn năm sau, nhà tâm lý học Oskar Pfungst bắt tay nghiên cứu lại trường hợp con ngựa biết đếm. Ông khám phá ra ngay trò bịp. Việc chú ngựa Hans làm phép cộng chỉ đơn giản là nhìn chăm chăm vào chủ của mình. Hans cứ dùng vó gõ xuống đất cho đến khi ông chủ khẽ gật đầu ra hiệu dừng lại đúng lúc cho kết quả chính xác. Thực tình Hans là một con ngựa có tài ... nhìn chủ còn chủ của nó thì giờ ta không biết nên gọi là một tên bịp bợm hay là người huấn luyện thú giỏi.

Vậy là đi đời chuyện con ngựa giỏi đếm. Nhưng vấn đề đặt ra vẫn nguyên vẹn: làm sao để kiểm nghiệm được loài vật có biết đếm hay không? Trước hết phải xem "đếm" nghĩa là gì đã. Định nghĩa việc đếm tùy thuộc vào từng nhà nghiên cứu. Theo Jacques Vauclair, chuyên gia về trí khôn loài vật ở Phòng thí nghiệm khoa thần kinh nhận thức thuộc Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia Marseille, đếm tức là liên kết hai khái niệm: khái niệm về số bản và khái niệm về số thứ tự. Số bản có ý nghĩa số lượng và giá trị. Bảy viên bi có số lượng lớn hơn 5 viên bi bởi vì bản số cao hơn. Tính thứ bậc tương ứng với số thứ tự, với khái niệm dãy: 1 đi trước 2, 2 đi trước 3, ... Chính khái niệm về giá trị và thứ bậc cho phép ta tính toán.

Sự cần thiết phải tính toán với những số lượng lớn chắc chắn đã thúc đẩy con người suy nghĩ nhiều về các chữ số. Trong việc này ngành thiên văn học có vai trò to lớn. Để điều khiển được các con số "thiên văn", những nhà thông thái Lưỡng Hà, Ấn Độ, May-a làm cho toán học phát triển nhanh. Còn loài vật thì đương nhiên không quan tâm đến việc sao Thổ quay nhanh hay chậm ra sao. Jacques Vauclair nói: "Ngược lại, nhiều loài vật phải xoay sở trong không gian và môi trường của mình. Chúng cần có khả năng nào đó về số nhưng chắc chắn không phải là cách đếm như chúng ta".

Nhà nghiên cứu người Mỹ Irène Pepperberg dạy cho chú vẹt xám Alex học nói, học cách trả lời cho câu hỏi: "Có bao nhiêu chìa khóa đặt trước mặt ?" Con chim ọ oẹ trả lời đúng hết. Hoan hô! Nhưng tài năng của nó không có gì là ghê gớm cả. Alex chỉ đơn giản dùng một thủ thuật mà ta gọi là "đánh giá bằng mắt nhìn" Để đếm cho đến 4 hay 5 vật đặt trước mắt mình, con người cũng như con vật kông cần đếm. Người hay vật chỉ liếc nhìn qua số lượng. (Học thuộc lòng và trả lời theo phản xạ.) Chỉ khi nào số lượng vượt quá 5 thì bắt buộc người ta đếm (chú ý rằng điều này phù hợp với câu chuyện con quạ kể trên kia). Người ta nhẩm đặt vào vật thứ nhất nhãn số 1, vật thứ hai nhãn đánh số 2, ... Tên của nhãn cuối cùng chính là số các vật.

Khả năng đếm kiểu này cũng khó mà có được. Trẻ em phải đến tuổi 6, 7 mới có khả năng này. Một vài loài vật xem ra cũng đạt tới trình độ ấy. Chẳng hạn những con chuột của Hank David, nhà nghiên cứu người Canada. Những con chuột này phải tìm đúng cái hộp đựng thức ăn dành cho chúng đặt trong một dãy hộp không đựng gì. Nhà nghiên cứu đã khử mùi các hộp để chuột không thể theo mùi mà tìm ra hộp cần tìm. Rồi người ta xê dịch hộp ra xa nhau, ban đầu cách nhau 50cm, sau đó cách nhau 1m, để chuột không nhận ra vị trí của chúng nữa, hộp thứ hai đựng thức ăn nay chiếm vị trí thứ 3. Nhưng bao giờ chuột cũng tìm thấy hộp đựng thức ăn! Vậy là chúng có ý thức về số thứ tự các hộp, cho dù hộp đặt ở chỗ nào, tức là nhận ra vị trí tương đối của các hộp, và đối với chúng trên mỗi hộp dường như có nhãn chỉ số hiệu.

Nhận định được vị trí của vật trong dãy; chuyện có thể tin được. Nhưng còn khả năng tính toán thì sao? Để suy xét chuyện này ta tìm ứng viên trong số những con vật gần giống với người nhất, đó là LOÀI KHỈ.

Nhà nghiên cứu người Mỹ Marc Hauser trong năm 1996 đã làm trắc nghiệm khả năng tính toán của những con khỉ Rhésus trên một hòn đảo ngoài khơi Porto Rico. Ông dùng cà, thứ hoa quả mà bọn khỉ rất thích, để nhử chúng vào việc tính toán. Marc Hauser đặt hai quả cà vào một chiếc hộp và chìa hộp ra trước mặt một con khỉ cho nó thấy, sau đó ông đậy hộp lại và bí mật rút một quả cà ra khỏi hộp. Khi ông mở hộp ra, con khỉ có vẻ ngẩn ngơ. Nó cứ đưa mắt nhìn lui nhìn tới dường như rất ngạc nhiên khi chỉ thấy một quả cà thôi ở chỗ đáng ra phải có hai quả cà. Marc Hauser suy luận rằng con khỉ đã làm phép tính 1 + 1 = 2 và nó ngơ ngẩn khi chỉ thấy một quả cà mà thôi.

Không nên dạy đếm cho... một con khỉ già!

Năm 1989, Sally Boysen dạy cho một con tinh tinh cái có tên là Sheba học làm tính. Cô tinh tinh phải chạy qua ba đoạn đường, trên mỗi đoạn đường có đặt một số đồ vật (tổng số đồ vật không quá 5). Đến đoạn cuối nó phải chỉ vào cái bảng ghi đúng số vòng tròn tương ứng với tổng số đồ vật mà nó đã gặp trên đường đi. Cô bạn của Tarzan này tìm được câu trả lời chính xác cho 80% trường hợp. Sally Boysen thậm chí còn thành công trong thí nghiệm với tinh tinh khi thay đồ vật bằng những con số ghi trên các tấm bìa! Kết quả tốt đẹp thực, có điều phải dành nhiều tháng cho việc luyện tập.

Jacques Vauclair muốn đi xa hơn. Ông nhận xét: "Trong các thí nghiệm được thực hiện trên đây, vật quan sát thường là thức ăn, chắc chắn điều ấy tác động đến mắt nhìn của con vật. Hơn nữa, những số lượng đồ vật trong thí nghiệm thường rất nhỏ. Con Sheba chẳng hạn biết gần như thuộc lòng những tổ hợp đồ vật thí nghiệm!"

Jacques Vauclair khởi sự một loạt thí nghiệm mới. Ông giải thích: "Chúng tôi cho bọn khỉ đầu chó làm việc trên màn hình máy vi tính. Những đồ vật không còn là thức ăn nữa. Bọn khỉ làm việc trên những con số lớn đến 10, chúng tôi ra những phép cộng và phép trừ. Chúng tôi còn đo thời gian các con vật cần để trả lời. Trước đó khái niệm thời gian không được ai chú ý, trong khi thực sự đó là dấu hiệu tuyệt vời để xét lao động trí óc". Quả vậy, bài toán càng khó thì thời gian động não càng nhiều. Khi số lượng vật lớn hơn 5, thời gian dùng để đếm tỉ lệ với số các vật. Khi đo thời gian, nhà nghiên cứu hy vọng chứng minh được rằng bọn khỉ thực sự đếm đồ vật.

Những thí nghiệm trên đã đính chính lại niềm tin của Plalon rằng cùng với cái cười và lời nói, chỉ có con người mới biết tính toán mà thôi.


KoreaGerman

lichcongtactuan lichcongtacthang
lichcongtactuan lichcongtacthang
thuvienanh thuvienvideo
lienketweb tracuudiemthi
ooffice

Văn bản mới

  • Hướng dẫn việc trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng theo Nghị định 42/2010/NĐ-CP (0C5C4d01.pdf)
  • Nghị định về chế độ phụ cấp thâm niên đối với nhà giáo (4C089d01.pdf)
  • Về việc ban hành kế hoạch thi nâng ngạch công chức năm 2011 theo nguyên tắc cạnh tranh (QD_BNV1791.doc)
  • Quyết định Kế hoạch thời gian năm học 2011-2012 của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Nam - Năm học 2011-2012 (QD_UBND_ve_KHTGNH.doc)
  • Bảo lưu chế độ phụ cấp đối với nhà giáo được điều động làm công tác quản lý giáo dục (cdpc.pdf)

Lời hay ý đẹp


Hạnh phúc của tình yêu là ở trong hành động. Tình yêu được thử thách bằng tinh thần sẵn sàng hành động vì người mình yêu.
Wenlit

Thăm dò ý kiến

Giao diện Website này thế nào?
 

Thống kê truy cập

  • Các thành viên : 2
  • Nội dung : 104
  • Liên kết web : 9
  • Số lần xem bài viết : 624447

TRƯỜNG THPT LÝ TỰ TRỌNG

Xã Bình Trị, Huyện Thăng Bình, Tỉnh Quảng Nam. Tel: 0510 3 676 007

Bản quyền thuộc về trường THPT Lý Tự Trọng – Do công ty TAVICO - 0909.378.208 xây dựng